Darmowa dostawa od 150 zł

Kategorie
Koszyk 0,00 zł
Strona główna / Aktualności / Czym jest Human Centric Lighting (HCL) i jaki ma wpływ na zdrowie?

Czym jest Human Centric Lighting (HCL) i jaki ma wpływ na zdrowie?

2026-01/1769687787-czym-jest-human-centric-lighting-hcl.jpg

Budzisz się zmęczony, mimo że spałeś 8 godzin? A może po 15:00 w biurze Twoja koncentracja spada do zera? Winne może być oświetlenie, które ignoruje Twój zegar biologiczny.

HCL - jest to nowa koncepcja oświetlenia, zorientowana bardziej na człowieka, a nie skupiająca się tylko na lumenach, luksach i kelwinach, czyli kwestiach technicznych. W koncepcji tej oświetlenie to przede wszystkim jego rola w dobrym samopoczuciu człowiek, wpływ na jego zdrowie fizyczne i psychiczne. To także oświetlenie zorientowane na rytm życia.

Jest to zbiór pewnych zasad i praktyk, których celem jest stworzenie oświetlenia, które:

- pozwala zachować aktywność w okresie dziennym, podczas pracy i nauki;

- pomaga w produkcji melatoniny, która sprzyja fazie relaksu i snu;

- utrzymuje dobry ogólny nastrój i samopoczucie, nie rozdrażnia i nie nuży;

- wyznacza prawidłowy rytm, cykl dobowy funkcjonowania człowieka;

- zapobiega sezonowym depresjom;

- wspomaga odporność człowieka i procesy metaboliczne;

- wpływa na wydajność pracy

- umożliwia regenerację sił itp.

Jaka jest główna zasada HCL?

Praktyka ta opiera się na stworzeniu oświetlenia jak najbardziej naśladującego naturalny bieg światła dziennego. Istotne znaczenie ma tu znajomość procesów biologicznych człowieka i wpływ na nie otaczającego środowiska.

Udowodniono naukowo i empirycznie, że naturalny cykl światła to oddziaływanie na hormony człowiek, jego poziom koncentracji, poziom energii, czujność w poszczególnych fazach doby. Naturalne światło jest powiązane z zegarem biologicznym człowieka, pozwalające zachować najbardziej optymalny rytm dobowy.

Jak zaprogramować oświetlenie Led według zasad HCL?

Należy oświetlenie led rozpatrywać w kontekście głównych faz dobowych funkcjonowania człowieka, czyli:

- rano;

- południe;

- wieczór;

- noc.

Jakie światło led zaprojektować w fazie porannej według koncepcji HCL?

Poranek wymaga on nas rozbudzenia się i przyjęcia aktywnej postawy. Konieczne jest, aby nasz organizm zaczął produkować więcej kortyzolu, czyli hormonu pobudzenia i aktywności. Jednocześnie organizm powinien wyhamować wydzielanie melatoniny, czyli potocznie hormonu snu. Sposobem na to jest oświetlenie poranne, które jest raczej chłodne i jasne. Potrzeba więcej lumenów i wysokiej barwy temperaturowej światła. Oświetlenie białe o barwie bardziej niebieskawej oddziałuje najlepiej na receptory oka człowieka, stymulując go do działania. To właśnie specjalne komórki oka, wrażliwe na światło niebieskie, wysyłają sygnał do mózgu, do części odpowiedzialnej za zegar biologiczny człowieka – jądro nadskrzyżowaniowe (SCN). Stąd odbywa się sterowanie biologią człowieka: hormony, temperatura ciała, ciśnienie, metabolizm, nastrój itp.

Polecamy więc oświetlenie led o natężeniu około 300-500 lx w otoczeniu domowym, o barwie 4000-5500 Kelwinów. Zaraz po przebudzeniu, w pierwszych 30-60 minutach dobrze jest w miarę dynamicznie przejść od cieplejszej do chłodnej barwy.

W ofercie znajdziemy oświetlenie smart, które umożliwia ustawienie trybu „dzień”.

Jakie światło led jest najbardziej odpowiednie w fazie popołudniowej?

W tym okresie najlepiej wpływa na nas typowe światło dzienne. Jeśli we wnętrzu jest niedosyt światła dziennego naturalnego, to warto zadbać o oświetlenie o neutralnej barwie temperaturowej. Jest ono przyjemne do oka, utrzymuje odpowiedni poziom energii, sprzyja koncentracji i produkcji serotoniny.

Do pracy polecamy światło led o natężeniu 500-1000 lx, w zależności od precyzyjności wykonywanych prac. Odpowiednia barwa temperaturowa to 4000-6000 K.

Dobrze jest wprowadzić do wnętrza jak najwięcej światła dziennego.

Tabela porównująca

Faza doby

Cel biologiczny

Barwa (K)

Natężenie (lx)

Typ oświetlenia

Poranek

Pobudzenie (Kortyzol)

5000K - 6500K

300 - 500 lx

Jasne, chłodne, sufitowe

Praca

Koncentracja

4000K - 5000K

500 - 1000 lx

Neutralne, wydajne

Wieczór

Relaks (Melatonina)

2200K - 3000K

50 - 200 lx

Bardzo ciepłe, boczne

Czas wieczornego relaksu – jakie oświetlenie led wybrać zgodnie z zasadą HCL?

Postawmy na oświetlenie led, które stopniowo redukuje ilość niebieskiej składowej światła. Czas na relaks i regenerację. Polecamy światło ciepłe – czyli o niskiej temperaturze barwowej, słabsze jeśli chodzi o lumeny. Oświetlenie bardziej delikatne, stonowane, tworzące nastrój. Mniej centralne, a bardziej boczne i podłogowe.

Tuż przed snem, dla zwiększenia produkcji melatoniny, polecamy najcieplejsze światło dla pełnej regeneracji układu nerwowego i hormonalnego. Unikamy światła z niebieską barwą, które opóźnia i zaburza sen.

Na czas wieczorny polecamy spokojniejsze światło o natężeniu 200-400 lx i wspomnianej barwie naturalnej 3000-4000 K. Wraz z przygotowywaniem się organizmu do snu natężenie światła powinno się redukować do 50-200 lx. Ponownie polecamy oświetlenie smart, z możliwością wyboru trybów np.: „relax”, „warm” itp.

Co pomoże uzyskać pełne HCL w praktycznym oświetleniu?

Przede wszystkim smart oświetlenie, które pozwala na automatyczne, czasowe odtwarzanie scen regulujących odpowiednio barwę i natężenie światła w ciągu dnia.

Sprzyjają temu także oprawy oświetleniowe sterowane, z regulacją natężenia, z możliwością predefiniowania harmonogramów oświetlenia. Sprawdzą się także czujniki światła dziennego.

Przykład zastosowania

W jednej z naszych realizacji w biurze w Gliwicach wdrożyliśmy system Zigbee Matter, który o 8:00 rano automatycznie ustawia 5500K, a po 17:00 płynnie przechodzi w 3000K. Efekt? Zespół zgłosił mniejsze zmęczenie wzroku i lepszy humor w okresie jesienno-zimowym.

Warto dodać, że do wdrożenia HCL idealnie nadają się nasze taśmy LED CCT (zmiennobarwne) oraz inteligentne sterowniki Matter, które znajdziesz w dziale Smart Home.

Tunable White (CCT) – technologiczny fundament oświetlenia HCL

Aby koncepcja oświetlenia zorientowanego na człowieka mogła zaistnieć w Twoim wnętrzu, niezbędne jest narzędzie, które "ożywi" statyczne światło. Jest nim technologia Tunable White (często oznaczana jako CCT).

W przeciwieństwie do standardowych źródeł światła, produkty Tunable White od Ledovo posiadają dwa rodzaje diod: bardzo ciepłe (np. 2700K) oraz bardzo chłodne (np. 6500K). Dzięki ich precyzyjnemu mieszaniu, system pozwala na płynną regulację temperatury barwowej w pełnym zakresie światła dziennego.

Dlaczego to rozwiązanie jest kluczowe dla Twojego zdrowia?

  • Dzięki zaawansowanym sterownikom Ledovo (Matter, Zigbee, Wi-Fi), zmiana barwy nie odbywa się skokowo. System może być zaprogramowany tak, aby oświetlenie samoistnie, niemal niezauważalnie dla oka, "wędrowało" wraz z ruchem słońca.
  • Automatyzacja cyklu dobowego,korzystając z naszych kontrolerów kompatybilnych z aplikacją Tuya Smart, możesz aktywować funkcję Bio-Circadian. Oznacza to, że o godzinie 8:00 system samoczynnie ustawi chłodny, pobudzający błękit, a po 20:00 przejdzie w kojący, bursztynowy odcień, przygotowując Twój organizm do produkcji melatoniny.
  • W technologii CCT od Ledovo dbamy o to, aby przy każdej temperaturze barwowej zachować wysoki współczynnik oddawania barw (CRI), co jest niezbędne dla komfortu widzenia i estetyki wnętrza.

Wdrożenie HCL bez technologii Tunable White jest praktycznie niemożliwe – to właśnie ona zamienia zwykłą żarówkę w Twojego osobistego asystenta rytmu dobowego.

Przykładowe komponenty do stworzenia systemu HCL w Twoim domu z oferty Ledovo:

Zobacz także inne produkty z naszej oferty:

Przeczytaj również przykładowe wpisy blogowe: